Jaskinia Ciemna

Jaskinia Ciemna (Ojcowska) o łącznej długości korytarzy 186 m mieści się na Górze Koronnej. Jest to fragment istniejącego kiedyś systemu podziemnych korytarzy (230 m), na który składały się: dzisiejsza jaskinia, znajdujący się na prawo od niej Tunel, a dalej tzw. Ogrojec przechodzący w Oborzysko Wielkie oraz odbiegająca od niego jaskinia W Leszczynie.
Jest to jedna z najstarszych siedzib człowieka w Polsce (120-115 tys. lat p.n.e.), wykorzystywana jeszcze w średniowieczu. Dziedziniec przed jaskinią oraz Ogrojec powstały poprzez zawalenie się stropu jaskini przed epoką lodową.

Jaskinia zaczyna się ogromną komorą wstępną, największą ze znanych na całej Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej (90x20 m), która przechodzi dalej w zwężający się korytarz. Dno jaskini wyścielone jest grubym na 8 m. namuliskiem, występują niewielkie stalagmity. W końcowym korytarzu, na stropie rozwinięte są półkoliste zagłębienia tzw. kotły wirowe.
Temperatura powietrza w jaskini wynosi ok. 7°C, a wilgotność ok. 95%.
Szata naciekowa jaskini nie prezentuje się, niestety zbyt okazale, gdyż została zniszczona w XIX w. oraz przez współczesnych wandali, kiedy jaskinia była jeszcze ogólnodostępna. Zimują tutaj także nieliczne nietoperze (nocki duże i podkowce małe).

Prace wykopaliskowe w jaskini (w Oborzysku Wielkim) rozpoczął w roku 1898 S. J. Czarnowski, a w latach 1918-19 kontynuował S. Krukowski, który rozszerzył badania o wejście do komory głównej. Badania prowadzone w latach 1963-68 przez Stanisława Kowalskiego dostarczyły wiele interesującego materiału historycznego z czasów kultury mikocko-prądnickiej, prawdopodobnie z okresu ostatniego zlodowacenia (70-54 tys. lat p.n.e.). Są to noże prądnickie i zgrzebła służące niegdyś do obróbki drewna, skór, ćwiartowania tuszy upolowanych zwierząt. Część z nich oglądać można w Muzeum im. prof. Szafera. W namulisku jaskini znaleziono też wiele szczątków niedźwiedzia jaskiniowego i rosomaka.

Jaskinię Ciemną odwiedzali m.in. król Stanisław August Poniatowski (1787) i Stanisław Staszic (1798, 1805).

Do Ogrojca przylega skałka zwana Rękawicą, z którą wiąże się legenda.

Z punktu widokowego nad Jaskinią Ciemną można obserwować przepiękny widok na Bramę Krakowską, Źródełko Miłości oraz serpentyny.

Z jaskinią związana jest też legenda o powstawaniu w niej stalaktytów.

Ceny biletów (2010 r.):
normalny - 6 zł
ulgowy - 4 zł