Dolina Prądnika w poezji
Józef Cyra
Sonety Ojcowskie
Józef Cyra (03.07.1909 - 15.12.1998)
Urodził się w Przybysławicach koło Ojcowa. W latach 1916-1921 uczęszczał do Szkoły Powszechnej w swojej rodzinnej miejscowości. Z powodu trudnych warunków materialnych zmuszony był przerwać naukę i rozpoczął pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Nieprzeparta chęć zdobycia wiedzy spowodowała jednak, że jako samouk ukończył sześć klas gimnazjalnych w ramach kursu zorganizowanego przez Powszechny Uniwersytet Korespondencyjny w Warszawie. W 1934 roku ukończył Szkołę Rolniczą w Trzyciążu. W latach 1935-1936 był słuchaczem Uniwersytetu Ludowego w Dalkach pod Gnieznem. Następnie pracował jako instruktor przysposobienia rolniczego w Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży w Kielcach, a w ostatnich dwóch latach przed wybuchem drugiej wojny światowej w Wilnie.
W tym czasie publikował również swoje artykuły, wiersze i opowiadania na łamach "Gazety Tygodniowej", "Gościa Świątecznego", "Ogólnopolskiego Informatora", "Promienia" i "Przyjaciela Młodzieży".
W 1937 roku wydano drukiem w Trembowli tomik jego wierszy "Sonety Ojcowskie", który doczekał się wznowienia w 1992 i 2000 roku.
W 1940 roku jako naoczny świadek obserwował burzenie przez hitlerowców Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie. Pod wpływem tego wstrząsającego dla niego zdarzenia napisał obszerny, dotychczas nie opublikowany poemat "Grunwald", nad którym pracę w swojej rodzinnej miejscowości Przybysławice ukończył w czerwcu następnego roku. Był rozmiłowany w biografii Królowej Jadwigi, co w tym poemacie w pełni się uwidacznia.
Podczas wojny był żołnierzem Armii Krajowej w Okręgu Krakowskim, posługiwał się pseudonimem "Dalkiewicz". Jego brat Antoni i dwóch bratanków zginęło w KL Auschwitz. Za działalność konspiracyjną został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami.
Po wojnie założył rodzinę i zamieszkał w Olewinie koło Olkusza. Zaocznie uzupełnił wykształcenie w Technikum Rolniczym w Czernichowie i w Technikum Ochrony Roślin w Tarnowie, następnie podjął studia w Wyższej Szkole Rolniczej w Krakowie, gdzie w 1957 roku uzyskał dyplom inżyniera rolnika. Do chwili przejścia na emeryturę pracował jako kierownik Stacji Kwarantanny i Ochrony Roślin w Olkuszu.
Józef Cyra został pochowany na cmentarzu w Olkuszu.
Pamięć o Nim jest kultywowana wśród uczniów Szkoły Podstawowej w Sienicznie koło Olkusza.
