Brama Krakowska

Brama Krakowska jest charakterystycznym dla Wyżyny Krakowskiej utworem skalnym tworzącym się u ujścia mniejszych dolinek bocznych do głównej doliny.
W Ojcowskim Parku Narodowym i Dolinkach Podkrakowskich istnieje wiele przykładów podobnych bram skalnych m.in. u wylotu Doliny Sąspowskiej (skały Jonaszówka i Plażówki), wąwozu Jamki, wąwozu Stodoliska (skały Sucze) oraz bramy - Bolechowicka i Będkowska.
Kolumny Krakowskiej Bramy zbudowane są z wielkich brył wapienia o wysokości ok. 15 m (lewy bastion jest wyższy i większy).
Na łące obok Bramy Krakowskiej rosną dwa cisy. Zostały one tutaj posadzone, ale dawniej, jeszcze w połowie XIX w. cis był częstym gatunkiem występującym w ojcowskich lasach. Jego ostatnie naturalne stanowisko zniszczono w latach dwudziestych XX wieku.

Brama zwana jest Krakowską, gdyż według tradycji wiódł tędy średniowieczny szlak handlowy ze Śląska do Krakowa, ale nie ma na to żadnych dowodów. Faktem jest natomiast, że w 1928 r. otwarto nową drogę łączącą Ojców z Krakowem i z tej okazji wmurowano pamiątkową tablicę w jeden z jej filarów.
Protesty przyrodników sprawiły, że tablicę usunięto (1933 r.), ale ślad pozostał.

Wąwóz Za Krakowską Bramą to połączenie dwóch innych: Skałbania i Ciasne Skałki. Charakteryzuje się zimnym klimatem lokalnym (śnieg zalega tu najdłużej), podobnym do klimatu dolnego piętra Karpat, dlatego występuje tu dużo roślin górskich i zwierząt bezkręgowych, a zbocza porasta buczyna karpacka.

Krakowską Bramę opisuje J.Cyra w "Sonetach Ojcowskich".