Ojcowski Park Narodowy
Ścieżka dydaktyczna "Chełmowa Góra"

Park Zamkowy

Park Zamkowy w Ojcowie (36 KB)Park Zamkowy (Zdrojowy) powstał ok. 1885 r. w celach wypoczynkowo-rekreacyjnych. Z polecenia ówczesnego właściciela Ojcowa J. Zawiszy urządzał go jeden z krakowskich ogrodników.
Park ma powierzchnię 11 ha. Ograniczają go zabudowania "Zawiszówek" - od południa i Glorietka nad źr. św. Jana oraz skały Prałatki - od północy. Jest parkiem typu krajobrazowego, łączy elementy naturalne i kulturowe.
W okresie istnienia uzdrowiska wejście na teren parku dozwolone było za okazaniem karty uzdrowiskowej lub biletu wstępu.
Obecnie przy wejściu do Parku Zamkowego pobierana jest opłata miejscowa.

Historia Parku Zamkowego

Plan Parku Zamkowego (18 KB)Przed urządzeniem Parku Zdrojowego stały tu: ruiny zamku, dom "Pod Łokietkiem" (1860 r.), oberża "Wesele w Ojcowie" (rozebrana - 1928 r.), "Biały Domek" (dom margrabiego - rozebr. po 1928 r.), kilka innych zabudowań pod zamkiem oraz kapliczka z figurą św. Jana Kantego.
W czasie tworzenia parku wyznaczono ciągi spacerowe, powstała muszla koncertowa (dziś nie istniejąca), posadzono ozdobne drzewa i krzewy wybudowano Hotel "Pod Kazimierzem", "Bazar Warszawski" (obiekt handlowy - rozbudowany ok. 1920 r.), willę "Urocza".
Park Zamkowy (78 KB)Pod koniec XIX w. park został poszerzony o część północną; na polanie Goplana (Goplanisko) powstał dom zdrojowy o tej samej nazwie (rozebr. - 1937 r.), a w 1901 r. kaplica "Na Wodzie" (na miejscu łazienek zdrojowych), pojawiły się m.in. strzelnica, boiska.
W okresie międzywojennym zbudowano basen (czynny do 1967 r. - obecnie przepływowy zbiornik wody) z szatnią, zamienioną po II wojnie światowej na restaurację "Nad Basenem" (za muzeum - dziś już nie istniejące) oraz budynek "Na Postoju" (siedziba BORT PTTK).
Po wojnie powstał mały kiosk spożywczy "Pod Strzechą" (1953 r., rozebr. - 1981 r.) i kawiarnia na wolnym powietrzu (do 1973 r.), a w latach 1959-72 altana "Grzybek", schody na Górę Zamkową, ławki i oświetlenie.
Nazwa "Park Zamkowy" używana jest od roku 1963, w związku z utratą przez Ojców statusu uzdrowiska.

Część południowa

Bazar Warszawski (45 KB) Dom "Pod Łokietkiem" (33 KB)Park Zamkowy od strony południowej otwierają Zawiszówki, zespół domów pochodzących z przełomu XIX/XX w., które są przykładem budownictwa uzdrowiskowego oraz "Bazar Warszawski" (pocz. XX w. - po przeciwnej stronie) mieszczący pocztę, sklep, kawiarnię i Muzeum Regionalne PTTK (etnografia Ojcowa i okolic, Izba Pamięci Powstania Styczniowego). Budynek spłonął w 1978 r., a w latach 1983-86 został odbudowany, muzeum przeniesiono tu w 1988 r. z zamkowej wieży.
W centrum Parku Zamkowego stoją dwa budynki. Po lewej znajduje się wybudowany przez Aleksandra Przeździeckiego dawny hotel uzdrowiskowy "Pod Łokietkiem" (spalony - 1863 r., odbudowany w 1884 r.), w czasie Powstania Styczniowego kwatera główna płk Apolinarego Kurowskiego, później restauracja, stołówka Technikum Leśnego, stacja turystyczna PTTK (1960-71), a od 1972 r. Muzeum Ojcowskiego Parku Narodowego im. prof. Władysława Szafera.
Hotel "Pod Kazimierzem" w Parku Zamkowym (30 KB) Biblioteka OPN (39 KB)Po prawej zaś stronie stoi pięknie odremontowany "Hotel Pod Kazimierzem", który funkcję tę pełnił do II wojny światowej, potem mieścił się tu internat Technikum Leśnego, poczta i sklep, a obecnie Ośrodek Edukacyjno-Dydaktyczny, Biblioteka OPN i restauracja.
Za mostem na Prądniku stoi drewniana kapliczka z figurką Matki Boskiej. Dawniej stała tutaj figura św. Jana Kantego pochodząca z XIX w., zrekonstuowana w 1983 r. przez krakowskiego artystę rzeźbiarza Tadeusza Pawlika, ale przed kilku laty została skradziona.
Po przeciwnej stronie Prądnika (drogi jezdnej) wyrastają skały zwane "Dygasówkami". W ich ścianę wmurowana jest tablica poświęcona Adolfowi Dygasińskiemu (stąd nazwa skał):

 

"Pamięci Adolfa Dygasińskiego,
miłośnika i głębokiego znawcy przyrody,
pedagoga i poety.
Zjazd koleżeński w Kielcach. 1902 r."

Park Zamkowy zimą (35 KB)

Przy parkingu stoi jeszcze jeden budynek. "Na Postoju" pochodzi z 1930 r. i służył za poczekalnię podróżnym oczekującym na autobus. Mieści się tu Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK i sklepik z pamiątkami. Na północnej ścianie budynku znajduje się, dużych rozmiarów, mapa Ojcowskiego Parku Narodowego. Jednak najciekawszym elementem jest wyrastająca z wnętrza budynku lipa.

Bazar Lwowski (36 KB) Park Zamkowy (51 KB) Budynek "Na Postoju" (35 KB)

Część północna

Jaskinia Dziurawiec przy Zamku (32 KB)Naprzeciw Góry Zamkowej, w miejscu, gdzie Dolina Prądnika jest najwęższa (niewiele ponad 20 m) uwagę zwraca skała z przebitym na wylot otworem. Jest to grupa skał Nad Trzaską z jaskinią Dziurawiec przy Zamku o długości 12 m, szerokości 3-4 m. Położona ok. 5 m nad dzisiejszym dnem doliny jaskinia to fragment niegdysiejszego, podziemnego koryta Prądnika, który w pliocenie przebijał przegradzający w tym miejscu dolinę próg skalny.

Za skrzyżowaniem, po lewej stronie widoczna jest Polana Goplana (Goplanisko), centrum dawnego uzdrowiska, a na skałach Góry Zamkowej tablica pamiątkowa (1907 r.) ku czci dra Stanisława Niedzielskiego, dyrektora zakładu hydropatycznego, zasłużonego dla rozwoju uzdrowiska z sentencją:

"Ukochał Ojczyznę, ludzkość i prawdę"

Kaplica "Na Wodzie" (53 KB)

Figurka Matki Boskiej (27 KB)Po prawej stronie drogi, na Prądniku, widoczne są ślady zapory i elektrowni, która zaopatrywała w prąd zakłady lecznicze, dalej stoi Kaplica "Na Wodzie" p.w. św. Józefa Rzemieślnika, za nią znajduje się wtórny wypływ źr. św. Jana (obudowany - 1972 r.), a po drugiej stronie drogi jego naturalny wypływ (pod glorietką) o wydajności 4-6 l/s.
Glorietka nad źr. św. Jana (36 KB)Źródło zostało ujęte dla celów pitnych w roku 1933, korzystał z niego także zakład "Goplana".
Ostatnim obiektem w Parku Zamkowym jest figurka Matki Boskiej Niepokalanej (1904 r.) w skale Prałatki postawiona w 50. rocznicę (1854-1904) ogłoszenia dogmatu o niepokalanym poczęciu Najświętszej Marii Panny.

Copyright (c) 2000-2008 Piotr Łotocki